مطالعهای جدید نشان میدهد که بیخوابی مزمن ممکن است خطر زوال عقل را در سالمندان تا ۴۰ درصد افزایش دهد و معادل ۳.۵ سال پیری بیشتر مغز باشد.
بیخوابی مزمن نه تنها خواب شبانه را مختل میکند، بلکه میتواند سلامت مغز را نیز به خطر بیندازد. محققان در مطالعهای تازه دریافتند که سالمندان مبتلا به بیخوابی با کاهش سریعتر حافظه و مهارتهای تفکر مواجه میشوند.
بر اساس گزارش خبرگزاری ژرفا به نقل از «مدیسن نت»، این مطالعه که روی ۲۷۵۰ سالمند با میانگین سنی ۷۰ سال و سلامت مغزی خوب انجام شد، نشان داد که ۱۶ درصد از شرکتکنندگان دچار بیخوابی مزمن بودند. بیخوابی مزمن بهعنوان مشکل در به خواب رفتن حداقل سه روز در هفته به مدت سه ماه یا بیشتر تعریف شد.
نتایج این مطالعه حاکی از آن است که ۱۴ درصد از افراد مبتلا به بیخوابی، در مقایسه با ۱۰ درصد افراد با خواب سالم، دچار اختلال شناختی خفیف یا زوال عقل شدند. این افراد ۴۰ درصد بیشتر در معرض خطر زوال عقل قرار داشتند.
دکتر دیهگو کاروالیو، متخصص طب خواب در کلینیک مایو، اظهار داشت: «بیخوابی نه تنها بر احساس روزانه شما اثر میگذارد، بلکه میتواند نشانهای هشداردهنده برای مشکلات شناختی آینده باشد.»
او افزود: «تغییرات مغزی و کاهش مهارتهای فکری در افراد مبتلا به بیخوابی مشهود بود.»
محققان طی پنج سال، شرکتکنندگان را با آزمونهای سالانه حافظه و تفکر و اسکنهای مغزی بررسی کردند. این اسکنها نشاندهنده آسیب بافت مغزی و تجمع پلاکهای سمی آمیلوئید بتا بود که از نشانههای زوال عقل است.
افرادی که کمتر از حد معمول میخوابیدند، نمرات پایینتری در آزمونهای شناختی کسب کردند. همچنین، وجود پلاکهای آمیلوئیدی در مغز این افراد مشابه خطر مشاهدهشده در افرادی با عوامل ژنتیکی آلزایمر بود.
افراد مبتلا به بیخوابی که حامل ژن APOE۴ (مرتبط با آلزایمر) بودند، کاهش شدیدتری در مهارتهای شناختی نشان دادند. کاروالیو تأکید کرد: «بیخوابی میتواند بر پلاکهای آمیلوئید و رگهای خونی مغز تأثیر بگذارد.»
این مطالعه نشان داد که درمان بیخوابی نه تنها کیفیت خواب را بهبود میبخشد، بلکه ممکن است از سلامت مغز در برابر پیری محافظت کند. کاروالیو افزود: «خواب خوب به انعطافپذیری مغز کمک میکند.»
البته محققان هشدار دادند که این مطالعه تنها ارتباط بین بیخوابی و زوال عقل را نشان میدهد و رابطه علت و معلولی را ثابت نمیکند. آنها بر اهمیت تحقیقات بیشتر برای درک این ارتباط تأکید کردند.
